Patiëntendossier bijhouden als psycholoog of therapeut
Door Tim Reynaert · Bijgewerkt november 2026 · Algemene informatie, geen juridisch advies
Praktische gids: wat hoort in een cliëntendossier, hoe bewaar je het veilig, wat zegt de AVG en welke rechten hebben cliënten?
Een cliëntendossier is meer dan een stapel notities: het is je werkinstrument, je geheugensteun en je verantwoording. Zo bouw je het zorgvuldig en veilig op.
Wat hoort in een dossier?
- Identificatie en contactgegevens van de cliënt, en bij minderjarigen van de ouders of voogd.
- Aanmelding en intake: hulpvraag, relevante voorgeschiedenis, afspraken over de werkwijze.
- Behandelplan en doelen, en hoe je evalueert.
- Sessienotities met datum, inhoud en vervolg. Veel hulpverleners gebruiken een SOAP-structuur (subjectief, objectief, beoordeling, plan).
- Toestemmingen: voor behandeling, voor e-mailcontact, voor het delen van informatie met derden.
- Administratie: afspraken, facturen, attesten.
Noteer wat nodig is voor goede zorg, niet méér. Dat is ook een AVG-principe: dataminimalisatie.
Wat zegt de wet?
In België heeft elke cliënt volgens de wet op de patiëntenrechten recht op een zorgvuldig bijgehouden en veilig bewaard dossier, op inzage en op een afschrift. Daarnaast is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van toepassing: gezondheidsgegevens zijn bijzondere categorieën van persoonsgegevens met extra bescherming. Voor de bewaartermijn bestaat er niet één regel voor alle zorgverleners; raadpleeg je beroepsorganisatie of deontologische code en leg je keuze vast in je privacybeleid.
Veilig bewaren: de basis
- Versleuteling van klinische inhoud, ook op de server.
- Tweestapsverificatie op elke toegang.
- Toegangsregels en logboek: wie bekeek of wijzigde wat, zonder de inhoud te loggen.
- Back-ups die versleuteld en buiten de productieserver bewaard worden, en een herstelproef.
- Een verwerkersovereenkomst met elke softwareleverancier die gegevens voor jou bewaart (artikel 28 AVG).
Notities die je kan verantwoorden
Een vergrendelde notitie die niet meer te wijzigen is, met aanvullingen als zichtbaar addendum, maakt je dossier betrouwbaar bij vragen of een klacht. Een versiegeschiedenis laat zien wat wanneer gewijzigd werd. Handgeschreven notities op papier kan je fotograferen of rechtstreeks met een Apple Pencil schrijven; belangrijk is dat ze versleuteld bewaard worden en doorzoekbaar blijven.
Rechten van cliënten afhandelen
- Inzage en afschrift: kunnen exporteren per cliënt, in leesbaar formaat.
- Verbetering van gegevens, zonder het dossierverleden te vervalsen.
- Wissing of anonimisering: afwegen tegen je bewaarplicht.
Hoe helpt Beheer je praktijk hierbij?
Het dossier bevat SOAP-notities, Pencil- en fotopagina's, vergrendelen met addenda, toestemmingen, een auditlog, tweestapsverificatie, export per cliënt, anonimiseren en een verwerkersovereenkomst. Lees meer op de pagina over veiligheid en privacy.